De gemiddelde schuld van een Nederlander loopt al snel in de tienduizenden euro’s, maar het grootste deel daarvan bestaat uit hypotheekschulden. Wie alleen naar het totale schuldbedrag kijkt, kan een vertekend beeld krijgen. De werkelijke situatie hangt sterk af van leeftijd, woonsituatie en het type schuld.
Wat telt mee als schuld?
Schulden van Nederlanders vallen grofweg in twee categorieën uiteen: schulden met onderpand en schulden zonder onderpand. De hypotheekschuld is verreweg de grootste. Nederlanders hebben in vergelijking met andere Europese landen relatief hoge hypotheekschulden, mede door belastingvoordelen zoals de hypotheekrenteaftrek en de historisch hoge huizenprijzen.
Naast de hypotheek zijn er consumptieve schulden. Denk aan een doorlopend krediet, een persoonlijke lening, een roodstand op de betaalrekening, een creditcardschuld of koop op afbetaling. Deze schulden zijn gemiddeld een stuk kleiner dan een hypotheek, maar kunnen wel veel meer druk geven op het dagelijkse budget omdat de rente vaak hoger is en er geen bezit tegenover staat.
Gemiddelde schuld nederlander per leeftijdsgroep
Schulden zijn sterk leeftijdsgebonden. Jongeren starten zonder schulden of met een studieschuld. Wie na 2015 studeerde, heeft te maken met het leenstelsel en kan daardoor een schuld van naar schatting tussen de 20.000 en 40.000 euro opbouwen in 2026, afhankelijk van de studieduur en het leenbedrag. Dat is een forse last waarmee je de arbeidsmarkt opgaat.
Rond de dertig en veertig jaar piekt de gemiddelde schuld. In die levensfase kopen veel mensen een woning. De gemiddelde hypotheekschuld per huishouden met een hypotheek lag in Nederland naar schatting rond de 250.000 tot 300.000 euro in 2026. Bij jonge huiseigenaren kan dit hoger liggen, omdat zij hogere woningprijzen betaalden en vaak minder spaargeld inbrachten.
Naarmate mensen ouder worden, lossen zij hun hypotheek (deels) af. Vanaf de zestig daalt de gemiddelde schuld dan ook sterk. Gepensioneerden zonder hypotheek hebben soms helemaal geen schulden meer, wat het gemiddelde voor die leeftijdsgroep flink drukt.
Schulden zonder hypotheek: een ander verhaal
Als je de hypotheek buiten beschouwing laat, is de gemiddelde consumptieve schuld van Nederlanders een stuk bescheidener. Niet iedere Nederlander heeft een lening of roodstand. Een deel leeft volledig schuldenvrij. Van degenen die wél consumptieve schulden hebben, gaat het naar schatting om bedragen tussen de 5.000 en 15.000 euro in 2026, sterk afhankelijk van inkomen en situatie.
Problematische schulden zijn een aparte categorie. Het CBS en het Nibud rapporteren geregeld dat een aanzienlijk deel van de Nederlanders, naar schatting 1 op de 5 tot 1 op de 6 huishoudens, te maken heeft met betalingsproblemen of risico loopt daarop. Dat hoeft niet altijd een grote schuld te zijn. Een structureel tekort van een paar honderd euro per maand kan al snel uitmonden in een problematische situatie, zeker bij hoge vaste lasten.
Vermogen versus schuld: het nettopicture
Een hoge schuld zegt pas echt iets als je die afzet tegen het vermogen. Een hypotheek van 280.000 euro klinkt als een enorme last, maar als de woning 380.000 euro waard is, heb je netto een positief eigen vermogen van 100.000 euro. Dat maakt de situatie heel anders dan wanneer iemand 15.000 euro schuld heeft bij een kredietverstrekker zonder bezit daartegenover.
Nederlanders staan er gemiddeld genomen vermogenssgewijs niet slecht voor, mede door de stijging van huizenprijzen in de afgelopen decennia. Maar dat gemiddelde maskeert grote verschillen. Mensen die geen woning bezitten of vroeg zijn begonnen met lenen, kunnen ondanks een “gemiddeld” schuldbedrag toch in een kwetsbare positie zitten.
Wanneer is een schuld zorgelijk?
Een vuistregel die financiële coaches en het Nibud hanteren: als meer dan 20 procent van je netto-inkomen opgaat aan schulden aflossen (buiten de hypotheek), is dat een signaal om actie te ondernemen. Bij een netto-inkomen van 2.500 euro per maand betekent dat: als je meer dan 500 euro aflost op leningen, creditcards of roodstand, zit je in een gevarenzone.
Andere signalen zijn: schulden aflossen met nieuwe schulden, betalingen uitstellen, en niet meer kunnen sparen. Schaam je er niet voor om dan hulp te zoeken bij de schuldhulpverlening van je gemeente of een organisatie als het Nibud. Vroeg ingrijpen voorkomt dat een beheersbare schuld uitgroeit tot een probleem dat jarenlang meesleept.
De gemiddelde schuld van de Nederlander is dus geen eenduidig getal: het hangt af van leeftijd, woonsituatie en het type schuld. Wat telt is niet het absolute bedrag, maar of de schuld past bij wat je bezit en verdient. Een hypotheek op een waardevolle woning is iets heel anders dan een oplopende roodstand zonder perspectief op terugbetaling.
