De gemiddelde studieschuld van oud-studenten in Nederland bedraagt in 2025 18.800 euro, zo blijkt uit cijfers van het CBS (gepubliceerd september 2025). Dat is 800 euro meer dan een jaar eerder. Voor huidige studenten liggen de schulden gemiddeld hoger, omdat zij nog niet hebben afgestudeerd en hun schuld nog verder oplopen.
Wat opvalt: het aantal mensen mét een studieschuld daalt al een aantal jaar op rij. Er zijn dus minder leners, maar degenen die wél lenen, bouwen gemiddeld een iets hogere schuld op dan voorheen.
Wat is de gemiddelde studieschuld per type student?
Het CBS maakt onderscheid tussen twee groepen: oud-studenten (afgestudeerden die al terugbetalen of hadden moeten beginnen) en huidige studenten (nog ingeschreven). De gemiddelde schuld van oud-studenten is 18.800 euro in 2025. De schuld van huidige studenten ligt daar doorgaans boven, omdat zij nog lenen en de rente bijloopt. De exacte gemiddelden voor huidige studenten per opleiding of studieduur publiceert DUO periodiek en kunnen per jaar en studierichting flink verschillen.
Een paar factoren die de hoogte van de individuele schuld sterk bepalen:
- Studieduur: een vierjarige bachelor levert een andere schuld op dan een vijf- of zesjarige studie zoals geneeskunde of rechten.
- Basisbeurs of leenstelsel: studenten die vielen onder het leenstelsel (ingevoerd in 2015, voor hbo en universiteit) hebben gemiddeld hogere schulden dan studenten die nog een basisbeurs ontvingen.
- Aanvullende beurs: studenten met recht op een aanvullende beurs lenen minder bij, wat de schuld drukt.
- OV-kaart: wie de OV-kaart als lening afneemt in plaats van als gift, telt dit mee in de totale schuld bij DUO.
- Collegegeldkrediet en extra leningen: ook dit verhoogt de uiteindelijke schuld.
Gemiddelde studieschuld: verschil tussen leenstelsel en basisbeurs
Studenten die studeerden vóór september 2015 (hbo/wo) kregen een basisbeurs. Die hoefden minder bij te lenen om rond te komen. Studenten die erna zijn begonnen, vallen onder het leenstelsel en moeten hun levensonderhoud volledig met leningen financieren als ze geen andere inkomsten hebben. Dat verschil is zichtbaar in de gemiddelde schulden: oud-studenten uit het leenstelseltijdperk hebben bij afstuderen gemiddeld hogere schulden opgebouwd dan hun voorgangers met een basisbeurs.
Vanaf studiejaar 2023-2024 is het basisbeursstelsel gedeeltelijk teruggekeerd voor mbo, hbo en universiteit. Nieuwe studenten ontvangen opnieuw een basisbeurs, waardoor verwacht wordt dat de gemiddelde schulden van toekomstige afgestudeerden geleidelijk dalen ten opzichte van de piek in het leenstelseltijdperk.
Wat betekent een schuld van 18.800 euro concreet?
DUO geeft een terugbetaaltermijn van maximaal 35 jaar. De maandelijkse aflossing hangt af van je inkomen: je betaalt een percentage van wat je verdient boven de zogenaamde draagkrachtvrije voet. Bij een schuld van 18.800 euro en een modaal inkomen van naar schatting rond 40.000 euro bruto per jaar (2026), ligt de maandelijkse aflossing globaal tussen de 100 en 200 euro, afhankelijk van de exacte rente en het gekozen terugbetaalplan.
De rente op studieschulden bij DUO was lange tijd nul procent, maar is de afgelopen jaren gestegen. Voor nieuwe leningen geldt de actuele rente die DUO jaarlijks vaststelt op basis van de marktrente. Een hogere rente betekent dat de totale terugbetaling over de looptijd hoger uitvalt dan de oorspronkelijke schuld.
Waarom daalt het aantal mensen met een studieschuld?
Het CBS constateert dat er opnieuw minder mensen zijn met een studieschuld. Dat heeft een paar verklaringen. Een deel van de oud-studenten heeft de schuld inmiddels volledig afgelost. Verder zijn er cohorten die helemaal geen schuld hebben opgebouwd, omdat ze nog vielen onder de basisbeurs en zuinig leenden of thuis woonden. Ook speelt mee dat studenten die geen recht hadden op kwijtschelding of aanpassing van hun schuld, actief bezig zijn af te lossen.
De terugkeer van de basisbeurs zal op termijn ook bijdragen aan minder nieuwe schuldenopbouw, hoewel het effect daarvan pas over enkele jaren zichtbaar wordt in de CBS-statistieken.
De gemiddelde studieschuld van 18.800 euro geeft een nuttig ijkpunt, maar jouw persoonlijke situatie kan er flink van afwijken. Check je eigen schuld via Mijn DUO, want daar zie je ook de actuele rente, de resterende looptijd en je maandelijkse aflossing. Dat is de meest betrouwbare basis om te bepalen of je sneller wilt aflossen of juist gebruik wilt maken van de volledige 35-jaar-termijn.
