De gemiddelde studieschuld van de pechgeneratie loopt al snel op tot tienduizenden euro’s. Volgens DUO hebben zo’n 900.000 jongeren in Nederland een studieschuld, en voor studenten die leenden tijdens of na het leenstelsel (ingevoerd in 2015) zijn de bedragen vaak fors hoger dan bij eerdere generaties. Hoe hoog die schuld precies uitvalt, hangt sterk af van het aantal jaren dat je studeerde en hoeveel je maandelijks leende.
Wat is de gemiddelde studieschuld van de pechgeneratie?
Studenten die vielen onder het leenstelsel hadden geen recht meer op de basisbeurs. Daardoor waren velen gedwongen meer te lenen dan studenten voor hen. Naar schatting bedraagt de gemiddelde studieschuld van een afgestudeerde uit de pechgeneratie rond de 20.000 tot 25.000 euro in 2025, al varieert dit sterk per opleiding, studieduur en persoonlijke situatie. Iemand die vier jaar studeerde en de maximale lening opnam, kan aanzienlijk meer verschuldigd zijn.
DUO hanteert een maximale maandelijkse lening die jaarlijks wordt vastgesteld. Voor studenten aan een hogeschool of universiteit lag dat bedrag de afgelopen jaren al snel op meer dan 1.000 euro per maand als je ook de aanvullende beurs en collegegeldkrediet meetelt. Vier jaar lang het maximale bedrag lenen levert al snel een schuld op van ruim 50.000 euro op.
Gemiddelde schuld per jaar studeren
Een handige manier om de studieschuld te begrijpen, is per studiejaar te kijken. Wie alleen de basislening opnam (zonder aanvullende beurs of collegegeldkrediet), leende naar schatting zo’n 5.000 tot 8.000 euro per studiejaar rond 2024. Voeg je daar het collegegeldkrediet aan toe (de lening waarmee je het collegegeld van ongeveer 2.530 euro per jaar in 2024/2025 betaalt), dan kom je al snel op 7.000 tot 10.000 euro per jaar.
| Studieduur | Geschatte schuld (basislening + collegegeld) |
|---|---|
| 3 jaar (hbo of wo-bachelor) | Naar schatting 21.000 tot 30.000 euro |
| 4 jaar (hbo of wo) | Naar schatting 28.000 tot 40.000 euro |
| 5 tot 6 jaar (incl. master of vertraging) | Naar schatting 35.000 tot 60.000 euro |
Dit zijn schattingen gebaseerd op gemiddeld leengedrag in 2025. Wie zuinig leefde en minder leende dan het maximum, heeft uiteraard een lagere schuld. Studenten met een bijbaan of ouders die meebetaalden, kwamen soms uit met aanzienlijk minder.
Waarom de pechgeneratie meer schuld heeft dan eerdere studenten
Voor 2015 ontvingen alle voltijdstudenten een basisbeurs: een gift van de overheid die je niet hoefde terug te betalen. Dat bedrag liep in 2014 op tot ruim 270 euro per maand voor uitwonende studenten. Vanaf september 2015 werd de basisbeurs afgeschaft voor hbo- en wo-studenten. In plaats daarvan konden studenten meer lenen, maar die lening moest wel worden terugbetaald. Studenten die tussen 2015 en 2023 studeerden, kregen dus geen gift maar een schuld, terwijl de kosten van levensonderhoud en collegegeld gewoon doorstegen. Dat maakt de pechgeneratie uniek: nooit eerder werd een zo grote groep studenten zo lang volledig afhankelijk van lenen.
Vanaf studiejaar 2023/2024 is de basisbeurs teruggekeerd voor nieuwe studenten. De pechgeneratie viel daar helaas niet meer onder. Er is wel een compensatieregeling gekomen, waarbij studenten die tussen 2015 en 2023 studeerden een tegemoetkoming ontvangen van de overheid. Die compensatie bedraagt echter een paar honderd euro per studiejaar en weegt lang niet op tegen het gemis van de volledige basisbeurs over meerdere jaren.
Wat betekent die schuld in de praktijk?
Een studieschuld bij DUO wordt terugbetaald over maximaal 35 jaar, en je betaalt alleen naar draagkracht: een percentage van je inkomen boven een bepaalde drempel. Verdien je weinig, dan betaal je weinig of niets. Dat klinkt gunstig, maar de rente op studieschulden is de laatste jaren gestegen. In 2024 bedroeg de rente voor de pechgeneratie 2,56 procent, terwijl die jarenlang op nul stond. Bij een schuld van 30.000 euro loopt dat al snel op tot honderden euro’s extra per jaar.
Naast de financiële druk speelt de studieschuld ook bij andere grote beslissingen een rol. Hypotheekverstrekkers houden rekening met je DUO-schuld bij het bepalen van je maximale hypotheek. Een schuld van 25.000 euro kan je hypotheekruimte naar schatting met 25.000 tot 35.000 euro verlagen, afhankelijk van je inkomen en de geldende normen in 2025. Daarmee raakt de pechgeneratie niet alleen in de portemonnee, maar ook op de woningmarkt.
Voor jou als pechgeneratiest is het zinvol om je exacte schuldsaldo regelmatig te checken via Mijn DUO, zodat je precies weet waar je aan toe bent. Weet wat je maandelijks terugbetaalt, houd de rente-ontwikkeling in de gaten en weeg bij een hypotheekaanvraag goed af hoe je schuld daarin meetelt. Zo kom je niet voor verrassingen te staan.
