Vaste lasten zijn alle kosten die je elke maand (of elk kwartaal of jaar) automatisch terugkomen, ongeacht wat je doet of koopt. Denk aan huur of hypotheek, energie, verzekeringen, belastingen en abonnementen. Het zijn de uitgaven die je niet zomaar kunt overslaan en die je budget voor een groot deel bepalen.
Hieronder zie je precies wat er wel en niet onder vaste lasten valt, zodat je een eerlijk beeld krijgt van wat je maandelijks verplicht uitgeeft.
Wat valt onder vaste lasten: de hoofdcategorieën
De meeste vaste lasten vallen in een van deze zes categorieën:
- Woonlasten: huur of hypotheek
- Energie en nutsvoorzieningen: gas, water en elektriciteit
- Verzekeringen: zorgverzekering, inboedel, aansprakelijkheid en eventueel auto of rechtsbijstand
- Abonnementen: telefoon, internet, televisie, maar ook streamingdiensten
- Belastingen: inkomstenbelasting, gemeentelijke belastingen en heffingen
- Leningen en aflossingen: persoonlijke lening, studieschuld, afbetaling auto
Dat zijn de categorieën op hoofdlijnen. Hieronder gaan we per groep concreter in op wat er precies onder valt.
Woonlasten
De grootste vaste last voor de meeste mensen is wonen. Huur je? Dan is de maandelijkse huurprijs een vaste last. Heb je een koophuis? Dan tellen je hypotheekrente en -aflossing als vaste lasten. Bij een koopwoning komen daar ook de Vereniging van Eigenaren (VvE)-bijdrage en eventuele erfpachtcanon bij, als die van toepassing zijn.
Energie en nutsvoorzieningen
Gas, water en elektriciteit zijn vaste lasten, ook al varieert het verbruik per maand. Energieleveranciers rekenen doorgaans een vast maandelijks voorschotbedrag. Dat maakt het in de praktijk een vaste uitgave, ook al kan er aan het einde van het jaar een na- of teruggave volgen. Waterkosten worden bij veel gemeenten per kwartaal of jaar gefactureerd.
Verzekeringen
De zorgverzekering is voor iedereen van 18 jaar en ouder verplicht en daarmee een vaste last. Daarnaast zijn er verzekeringen die niet wettelijk verplicht zijn, maar die je wel elke maand of elk jaar betaalt:
- Inboedelverzekering
- Opstalverzekering (bij koopwoning)
- Aansprakelijkheidsverzekering (WA)
- Autoverzekering (WA verplicht bij een auto op naam)
- Rechtsbijstandverzekering
- Overlijdensrisicoverzekering
Al deze verzekeringen vallen onder vaste lasten, zolang je ze actief hebt lopen.
Abonnementen
Abonnementen zijn een categorie die mensen vaak onderschatten. Ze zijn klein afzonderlijk, maar samen tikken ze flink aan. Wat valt hieronder?
- Mobiele telefoon (simkaart of toestelabonnement)
- Internet en televisie
- Streamingdiensten zoals Netflix, Spotify of Disney+
- Sportschoolabonnement
- Krant of tijdschrift
- Software-abonnementen (bv. Adobe, Office)
Een handig hulpmiddel: loop je bankafschriften van de afgelopen drie maanden door en markeer alles wat elke maand terugkomt. Zo zie je snel welke abonnementen je eigenlijk hebt, ook de vergeten kleine.
Belastingen en gemeentelijke heffingen
Belasting die je periodiek betaalt, telt ook als vaste last. Denk aan:
- Gemeentelijke belastingen: onroerendezaakbelasting (OZB, voor huiseigenaren), rioolheffing en afvalstoffenheffing
- Waterschapsbelasting
- Motorrijtuigenbelasting (als je een auto hebt)
- Inkomstenbelasting via voorlopige aanslag (als je die hebt)
Veel van deze belastingen komen eens per jaar of per kwartaal, niet maandelijks. Toch horen ze thuis in je overzicht van vaste lasten. Een handige manier: deel het jaarbedrag door twaalf en tel dat mee als maandelijkse last.
Leningen en aflossingen
Betaal je elke maand een vast bedrag terug op een lening, dan valt dat onder je vaste lasten. Voorbeelden:
- Persoonlijke lening
- Studieschuld (DUO-aflossing)
- Autolening of financial lease
- Creditcardschuld met maandelijkse minimumbetaling
Dit zijn verplichtingen die je niet zomaar kunt stoppen, vandaar dat ze in dezelfde categorie vallen als huur of energie.
Wat valt er juist NIET onder vaste lasten?
Variabele kosten horen niet bij je vaste lasten. Dat zijn uitgaven die per maand verschillen en die je grotendeels zelf bepaalt. Denk aan boodschappen, kleding, uit eten gaan, benzine, cadeaus en vakanties. Ook een eenmalige rekening, zoals een doktersrekening of reparatie, valt niet onder vaste lasten.
Het onderscheid is belangrijk: vaste lasten zijn de kosten die sowieso doorgaan, ook als je een maand weinig uitgeeft.
Hoeveel van je inkomen gaan er op aan vaste lasten?
Een veelgebruikte vuistregel is dat je vaste lasten niet meer dan 50 tot 60 procent van je netto-inkomen zouden moeten bedragen. Ligt dat hoger, dan blijft er weinig ruimte over voor variabele kosten en sparen. Dat is geen wetmatigheid, maar een praktisch richtsnoer om te beoordelen of je financiële situatie in balans is.
Maak een keer een lijstje van alle terugkerende uitgaven die je hebt en tel ze op. Dat totaal is je maandelijkse last aan vaste kosten. Vergelijk dat met je netto maandinkomen en je ziet direct of er ruimte is, of juist niet.
Een volledig overzicht van wat er onder vaste lasten valt, helpt je om grip te houden op je geld. Het voorkomt verrassingen aan het einde van de maand en geeft je een eerlijk startpunt als je wilt bezuinigen of sparen.
