Boodschappen worden weer duurder, en die stijging zet de komende maanden door. Rabobank waarschuwt dat de prijzen in de supermarkt richting Kerstmis flink oplopen. Dat heeft alles te maken met verstoringen in de wereldwijde aanvoerroutes, oplopende grondstofprijzen en aanhoudende onzekerheid op de energiemarkt.
Voor veel huishoudens voelt dit als een herhaling van de pijnlijke periode in 2022 en 2023, toen de inflatie hard toesloeg in de schappen. Maar de huidige prijsstijgingen hebben deels andere oorzaken, en de verwachting is dat ze niet snel verdwijnen.
Waarom zijn boodschappen weer duurder?
Een belangrijke factor is de situatie rond de Straat van Hormuz. Dit is een smalle zeestraat tussen Iran en Oman, waar een groot deel van het wereldwijde olietransport doorheen gaat. Als olietankers die route niet veilig kunnen bevaren, stijgen de energiekosten. En hogere energiekosten werken door in vrijwel alles: de productie van voedsel, het transport ervan en de koeling in distributiecentra en winkels.
Rabobank stelt dat zelfs als de situatie in de Straat van Hormuz over een maand verbetert, de prijzen in de supermarkt nog maanden daarna hoog blijven. Dat komt doordat de kostenstijgingen al verwerkt zijn in leveringscontracten en productiekosten. Fabrikanten en supermarkten geven die kosten met vertraging door aan de consument.
Welke producten worden het duurst?
Producten die energie-intensief zijn om te maken of te vervoeren, stijgen het sterkst. Denk aan zuivel, vlees, brood en olijfolie. Olijfolie is al langer duur door tegenvallende oogsten rond de Middellandse Zee. Vlees en zuivel zijn gevoelig voor hogere energieprijzen, omdat de productie veel stroom en gas vergt. Brood volgt de graanprijzen, die internationaal worden bepaald en onder druk staan door geopolitieke spanningen.
Goedkopere huismerken worden door veel consumenten al vaker gekozen dan een paar jaar geleden. Maar ook die producten ontkomen niet aan de stijgende inkoopprijzen. Het prijsverschil tussen huismerken en A-merken blijft wel bestaan, maar dat gat wordt kleiner als de grondstoffenkosten voor iedereen oplopen.
Wanneer piek je de prijsstijgingen het meest?
Rabobank verwacht dat de stijgingen het sterkst zichtbaar worden richting de feestdagen aan het einde van 2026. In de aanloop naar Kerstmis koopt iedereen meer en duurdere producten, wat samenvalt met de periode dat de verhoogde inkoopkosten volledig zijn doorberekend. De combinatie van hogere vraag en hogere kostprijs maakt die periode extra kwetsbaar.
In de tussenliggende maanden gaat de stijging geleidelijker. Je zult het merken als je je bonnetjes vergelijkt met een half jaar geleden: niet bij één product, maar verspreid over je hele winkelmandje.
Wat kun je er zelf aan doen?
Volledig ontsnappen aan duurdere boodschappen lukt niet, maar er zijn manieren om de klap te beperken. Een paar concrete opties:
- Vergelijk prijzen via supermarktfolders of prijsvergelijkingssites. Het verschil tussen winkels kan bij bepaalde producten oplopen tot tientallen procenten.
- Koop seizoensgroenten en -fruit. Die zijn goedkoper omdat transport en opslag minder kosten dan bij producten die van ver komen of buiten het seizoen zijn.
- Kies vaker voor huismerken bij producten waar de kwaliteit weinig verschilt, zoals pasta, rijst, ingeblikt voedsel en zuivel.
- Plan maaltijden vooruit. Wie weet wat je nodig hebt, koopt minder impulsief en gooit minder weg.
- Let op aanbiedingen voor producten met een lange houdbaarheid, zoals conserven, olie of pasta. Inslaan als het goedkoop is, helpt op de langere termijn.
De verwachting van Rabobank maakt duidelijk dat de stijgende voedselprijzen geen tijdelijk dipje zijn. De oorzaken liggen diep en zijn niet snel opgelost. Door nu al bewuster te boodschappen, kun je in ieder geval een deel van de extra kosten opvangen voordat ze je aan de kassa verrassen.
