De keuze voor een hypotheeksoort is een van de grootste financiële beslissingen die je maakt. Toch weten veel mensen niet goed wat de verschillen zijn tussen de opties die er bestaan. Terwijl de ene vorm elke maand een gelijk bedrag vraagt, betaal je bij de andere vorm in het begin juist meer. Die keuze heeft grote gevolgen voor je maandlasten, je belastingteruggave en het tempo waarmee je je schuld aflost. Het loont dus om te begrijpen hoe de verschillende vormen werken voordat je tekent.
De annuïteitenhypotheek en de lineaire hypotheek
Sinds 2013 gelden in Nederland nieuwe regels voor hypotheekrenteaftrek. Starters komen alleen in aanmerking voor belastingvoordeel als ze kiezen voor een annuïteitenhypotheek of een lineaire hypotheek. Bij een annuïteitenhypotheek betaal je elke maand hetzelfde totaalbedrag. In het begin bestaat dat bedrag grotendeels uit rente en een klein deel aflossing. Naarmate de jaren vorderen, verschuift die verhouding: je betaalt steeds meer aflossing en minder rente. Dat betekent ook dat je belastingvoordeel in de loop van de tijd afneemt. De lineaire hypotheek werkt anders. Daarbij los je elke maand een vast bedrag af, maar betaal je aan het begin ook nog veel rente. Je maandlasten zijn aan het begin dus hoger, maar dalen elk jaar. Op de lange termijn betaal je bij deze variant minder rente in totaal.
Oudere leenvormen die nog steeds bestaan
Naast de twee aflossingsvormen die nu recht geven op belastingvoordeel, zijn er ook oudere varianten die je nog kunt tegenkomen. De aflossingsvrije hypotheek is daar een bekend voorbeeld van. Je betaalt hierbij alleen rente en lost niets af. Aan het einde van de looptijd staat je schuld dus nog even hoog als aan het begin. Deze vorm was vroeger populair, maar is voor nieuwe leningen aan strenge voorwaarden gebonden. Je mag er maximaal vijftig procent van de woningwaarde mee financieren. Sommige mensen combineren een aflossingsvrije lening met een andere vorm om de maandlasten te drukken. De spaarhypotheek en de beleggingshypotheek zijn vormen die voor 2013 veel werden afgesloten. Bij de spaarhypotheek bouw je via een verzekering een spaarpot op waarmee je aan het einde de schuld in één keer aflost. De beleggingshypotheek werkt op dezelfde manier, maar het geld wordt belegd in plaats van gespaard. Dat brengt meer risico met zich mee, want het eindkapitaal is niet zeker.
Vaste of variabele rente en wat dat betekent
Los van de aflossingsvorm kies je ook hoe je rente is vastgesteld. Met een vaste rente weet je precies wat je elke maand betaalt voor een afgesproken periode. Die periode kan variëren van één jaar tot dertig jaar. Een langere rentevaste periode geeft meer zekerheid, maar de rente ligt vaak iets hoger. Een variabele rente kan per maand of kwartaal veranderen en volgt de markt. In tijden van lage rente kan dat voordelig zijn, maar als de rente stijgt, merkt je dat direct in je portemonnee. Veel mensen kiezen voor een middellange rentevaste periode van tien of twintig jaar, omdat dat een balans biedt tussen zekerheid en kosten. De keuze hangt sterk af van je persoonlijke situatie, je risicobereidheid en hoe lang je van plan bent in de woning te blijven.
Hoe je de beste keuze maakt voor jouw situatie
Geen enkele leningvorm is voor iedereen de beste. Een starter met een beperkt budget kiest misschien liever voor de annuïteitsvorm omdat de maandlasten in het begin lager zijn dan bij de lineaire variant. Iemand die later minder wil betalen en een hoger inkomen heeft, kan juist voordeel halen uit de lineaire opbouw. Ouderen die hun woning al grotendeels hebben afgelost, hebben weer andere overwegingen. Wat je ook kiest, het is verstandig om de totale kosten over de gehele looptijd te vergelijken en niet alleen te kijken naar het maandbedrag. Een hypotheekadviseur kan helpen om inzichtelijk te maken welke vorm financieel het meest gunstig uitpakt in jouw specifieke situatie. De keuze die je maakt heeft namelijk invloed op tientallen jaren van je financiële leven.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen een annuïteitenhypotheek en een lineaire hypotheek?
Bij een annuïteitenhypotheek betaal je elke maand hetzelfde totaalbedrag, maar de verhouding tussen rente en aflossing verandert in de loop van de tijd. Bij een lineaire hypotheek los je elke maand een vast bedrag af, waardoor de maandlasten aan het begin hoger zijn maar elk jaar dalen. Op de lange termijn betaal je bij de lineaire variant minder rente in totaal.
Mag ik nog een aflossingsvrije hypotheek afsluiten?
Je kunt nog steeds een aflossingsvrije lening afsluiten, maar er gelden beperkingen. Je mag hiermee maximaal vijftig procent van de waarde van de woning financieren. Daarnaast heb je bij deze vorm geen recht op hypotheekrenteaftrek voor het aflossingsvrije deel.
Heeft de rentevaste periode invloed op de soort lening die ik kies?
De rentevaste periode staat los van de aflossingsvorm. Je kunt bij zowel een annuïteits als een lineaire lening kiezen voor een vaste of variabele rente. De rentevaste periode bepaalt hoe lang je rente gelijk blijft, terwijl de aflossingsvorm bepaalt hoe je je schuld terugbetaalt.
Kan ik tijdens de looptijd wisselen van aflossingsvorm?
In sommige gevallen is het mogelijk om tijdens de looptijd te wisselen, maar dit hangt af van de voorwaarden van je geldverstrekker. Overstappen kan gevolgen hebben voor je maandlasten, je belastingvoordeel en eventuele boeterente. Het is verstandig om dit altijd eerst goed te laten uitrekenen voordat je een beslissing neemt.
