Een onderhandse lening tussen familie in het kort
Als mensen in dezelfde familie elkaar geld lenen, heet dat een onderhandse lening. In tegenstelling tot lenen bij bijvoorbeeld een bank, worden hierover meestal geen advertenties geplaatst. De afspraken maak je samen, vaak in een open en vertrouwde sfeer. Een ouder kan kind geld lenen voor een huis, of een broer kan zijn zus helpen bij het betalen van een studie. Omdat er geen officiële instantie tussen zit, verloopt alles rechtstreeks. Daardoor kost het soms minder geld en zijn de regels soepeler. Toch kunnen verkeerde verwachtingen zorgen voor problemen. Het is dus verstandig om goede afspraken te maken die voor allebei duidelijk zijn.
De lening vastleggen: waarom dit belangrijk is
Het lijkt logisch om elkaar te vertrouwen als het om geld binnen de familie gaat. Toch is het slim om alles op papier te zetten. In een schriftelijk contract leg je vast hoeveel geld wordt geleend, waar het voor gebruikt wordt, hoe en wanneer het terugbetaald moet worden en welke rente wordt betaald. Deze duidelijkheid voorkomt onenigheid later. Het opschrijven kan lastig lijken, maar is meestal in eenvoudige taal te doen. Ook voor de Belastingdienst is zo’n contract belangrijk. Zo kan worden aangetoond dat het om een lening gaat, en niet om een schenking. De rente en voorwaarden moeten marktconform zijn. Anders kan de Belastingdienst denken dat er sprake is van een cadeau, waarover schenkbelasting betaald moet worden.
Rente, looptijd en risico’s van lenen binnen de familie
Bij een familie lening bepaal je samen wat de rente is en hoe lang het duurt voordat het geld is terugbetaald. Meestal spreek je een vaste looptijd af en staat erin hoeveel rente iemand betaalt. De afgesproken rente moet “redelijk” zijn, dus een bedrag dat ook bij een gewone lening gebruikelijk is. Is het rentepercentage te laag, dan ziet de overheid soms een deel als schenking en gelden er andere regels. Spreek af wat er gebeurt als terugbetalen niet lukt, bijvoorbeeld bij werkloosheid. Ook is het belangrijk te bespreken of tussentijds extra geld mag worden terugbetaald, of wat er gebeurt als de lener eerder geld wil teruggeven. Door vooraf duidelijke afspraken te maken, voorkom je teleurstelling of ruzie.
Geld lenen aan familie en de rol van de Belastingdienst
Als je elkaar geld leent binnen de familie, wil de Belastingdienst zeker weten dat alles eerlijk gebeurt. De afspraken over de lening moeten daarom duidelijk te zien zijn in een contract. De Belastingdienst kijkt of de lener echt rente betaalt en of afspraken op papier zijn vastgelegd. Is dat niet zo, dan kan het gezien worden als een gift. De lener mag de rente soms aftrekken als hij het geld gebruikt voor de aankoop of verbouwing van een huis. De uitlener moet de ontvangen rente wel aangeven als inkomsten. Daardoor krijgen beide partijen te maken met regels van de Belastingdienst. Het kan verstandig zijn om je jaarlijks goed te laten informeren, zodat je niet voor onverwachte kosten komt te staan.
Goede afspraken zorgen voor een fijne familieband
Veel mensen lenen eenmalig of vaker geld uit aan hun kinderen, ouders of andere familieleden. Meestal gaat dat goed, omdat de band sterk is. Toch kan geld de relatie onder druk zetten als afspraken niet duidelijk zijn. Het helpt om regelmatige afspraken op papier te maken en goed te bespreken wat iedereen verwacht. Daarmee bouw je samen aan vertrouwen en duidelijkheid. Het is ook handig om alle betalingen via de bank te doen, zodat het bewijs altijd te zien is. Zo zorg je ervoor dat geldzaken en familie hun eigen plaats houden en fijne relaties goed blijven. Met heldere afspraken over een onderhandse lening binnen de familie wordt geld lenen persoonlijk én veilig geregeld.
Veelgestelde vragen over lenen binnen de familie
-
Is een onderhandse lening hetzelfde als geld krijgen van familie?
Een onderhandse lening is niet hetzelfde als een gift. Bij een lening spreek je af dat het geld wordt terugbetaald, meestal met rente. Bij een gift hoef je het geld niet terug te geven. De afspraken moeten duidelijk zijn en op papier staan zodat de Belastingdienst ook ziet dat het om een echte lening gaat.
-
Moet je rente betalen bij een lening van familie?
De afspraken over rente bepaal je samen. Toch moet de rente wel vergelijkbaar zijn met wat bij een normale lening wordt gevraagd. Als de rente te laag is, ziet de Belastingdienst een deel als schenking. Spreek daarom altijd een normale rente af en zet dit op papier.
-
Wanneer moet er belasting betaald worden over een lening tussen familieleden?
Als de lening wordt gezien als een echte lening met marktconforme rente, hoef je geen schenkbelasting te betalen. Wordt de rente niet betaald of te laag afgesproken, kan de Belastingdienst het toch als een gift beschouwen. Dan kan schenkbelasting van toepassing zijn. Het is daarom belangrijk dat de afspraken duidelijk en eerlijk zijn vastgelegd.
-
Kan ik de rente aftrekken als ik leen van familie om een huis te kopen?
Als je het geld gebruikt voor de aankoop, verbetering of het onderhoud van je huis, kan de rente onder voorwaarden aftrekbaar zijn. Wel moet je het contract bewaren en kunnen laten zien dat de lening echt is en de rente wordt betaald. Verdiep je goed in de regels of vraag hulp aan een adviseur.
